ประเพณีเข้าอินทขิล คือ การทำพิธีสักการบูชาเสาหลักเมืองเสาอินทขิล นอกจากจะเป็นเสาหลักเมือ’แล้ว ยังนับได้ว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองเชียงใหม่ และยังเป็นที่สักการบูชา ถือว่าเป็นที่รวมของวิญญาณของคนเมืองเหนือและบรรพบุรุษ

ชาวเชียงใหม่มีความเชื่อว่า เมื่อสักการบูชาเสาอินทขิลแล้ว บ้านเมืองจะพ้นภัยพิบัติและมีความเจริญรุ่งเรืองขึ้น จึงเป็นประเพณีสักการบูชามาตราบกระทั่งทุกวันนี้   สำหรับกำหนดงานพิธีบูชาเสาอินทขิลนี้ จะมีในช่วงวันที่ 30 พฤษภาคม – 7 มิถุนายน ของทุกปี ในวันประกอบพิธี พวกชาวบ้านชาวเมืองทั้งหนุ่มสาว คนเฒ่าคนแก่ และเด็ก ๆ จะเตรียมดอกไม้ธูปเทียน ขันน้ำขมิ้นส้มป่อย ใส่พานหรือภาชนะใส่ของที่เรียกว่า “สลุง” เอาน้ำขมิ้นส้มป่อยใส่พานหรือสลุงไป “ทำการสระสรง” (สรงน้ำ) สักการบูชา ที่วัดเจดีย์หลวง   ในระหว่างการ “บูชาเสาอินทขิล” ชาวบ้านจะจัดให้มี ซอพื้นเมืองและมีช่างฟ้อนประเภท ฟ้อนหอก ฟ้อนดาบ เพื่อเป็นการสังเวยเทพยดาอารักษ์ “ผีเสื้อบ้าน” และ “ผีเสื้อเมือง”   การใส่ขันดอกไม้บูชาเสาอินทขิลนี้มีถึง 28 พานใหญ่ นับว่าเป็นการบูชาพระพุทธเจ้า 28 พระองค์ และยังมีขันดอกไม้บูชาท้าวทั้งสี่ คือ ท้าวจตุโลกบาลอีก 1 ที่ บูชารอบ ๆ เสาอินทขิล 8 แห่ง บูชาพระฤาษี 1 แห่ง บูชาตาปะขาวลั้วะ 1 แห่ง บูชาต้นไม้ยาง 1 แห่ง กุมภัณฑ์ 2 ตน ตนละแห่ง บูชาพระสังกัจจาย 2 แห่ง บูชาพระธาตุเจดีย์หลวง 1 แห่ง เสร็จจากใส่บาตรดอกไม้และบูชาดังกล่าวแล้ว ก็ไปสรงน้ำพระพุทธรูปฝนแสนห่า เพื่อขอบันดาลให้ฝนตกตลอดฤดู และบูชาพระอัฎฐารสภายในพระวิหาร เพื่อความเป็นสิริมงคลกับตนและครอบครัว

ในสมัยที่นครเชียงใหม่ยังมีเจ้าผู้ครองนครอยู่ ก่อนจะเริ่มการประกอบพิธี “บูชาเสาอินทขิล” ก็มีคนของคณะกรรมการผู้จัดการนำเอาเข่งใบใหญ่หลาย ๆ ใบ ไปขอเรี่ยไรผัก ปลา อาหารจากบรรดาชาวบ้านทั่วไป ซึ่งทุก ๆ คนก็จะบริจาคทานให้ด้วยความเต็มใจ ข้าวปลาอาหารที่มีคนมาขอเรี่ยไรไปนั้น ก็เพื่อนำเอาไปปรุงเป็นอาหาร เพื่อนำไปเซ่นสังเวยเทพยดาอารักษ์ผู้รักษานครเชียงใหม่ และพระเสื้อเมือง พระทรงเมือง และกุมภัณฑ์ที่เฝ้ารักษาเสาอินทขิล ส่วนที่เหลือก็จะถูกนำเอาไปเลี้ยงบรรดาผู้ที่มาร่วมงาน บรรดาเครื่องเซ่นสังเวยดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น นอกจากอาหารที่เรี่ยไรเอามาจากบรรดาชาวบ้านแล้ว ก็ยังมีอาหารจำพวกเนื้อ สัตว์ซึ่งมีการฆ่าสังเวยเทพยดาอารักษ์ และเพื่อเป็นการสักการบูชาเสาอินทขิลเป็นตัว ๆ ซึ่งสัตว์ที่ถูกนำมาฆ่าสังเวย ได้แก่ เป็ด ไก่ หมู วัว ควาย เป็นต้น

นอกจากการบูชาอินทขิล พระเสื้อเมือง พระทรงเมือง และบรรดาอารักษ์ที่ปกปักรักษานครเชียงใหม่แล้ว ยังมีการอัญเชิญผีบ้าน ผีเมือง ซึ่งมีชื่อเรียกว่า “เจ้าหลวงคำเขียว เจ้าหลวงคำแดง” ซึ่งเป็นอารักษ์ประจำเมือง มาเข้าทรงเพื่อประทับร่างทรงเสร็จแล้ว บรรดาพวกญาติวงศ์ ของเจ้าผู้ครองนครจะถามถึงความเป็นอยู่ของบ้านเมืองว่า อยู่เย็นเป็นสุขหรือไม่ หรือมีเหตุการณ์อะไรเกิดขึ้น ฝนฟ้าตกต้องตามฤดูกาลหรือไม่ ข้าวปลาธัญญาหารอุดมสมบูรณ์หรือไม่ อย่างไร

แหล่งอ้างอิง https://rakthaitradition.wordpress.com/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B7%E0%B8%AD/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%93%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%82%E0%B8%B4%E0%B8%A5/